Monumenti i Skënderbeut
Monumenti me kalorës i Gjergj Kastriotit, përuruar në qendër të Tiranës më 11 janar 1968, për 500-vjetorin e vdekjes së heroit kombëtar.
Më 11 janar 1968, në qendër të Tiranës u përurua monumenti i Gjergj Kastriotit Skënderbeut. Kishin kaluar pesë shekuj nga vdekja e heroit kombëtar, dhe monumenti u vendos aty pikërisht për këtë 500-vjetor.[1]
Sheshi e kishte marrë emrin e Skënderbeut tri dekada më parë, më 26 nëntor 1937.[1] Monumenti i vitit 1968 i dha këtij emri një trajtë në bronz: Skënderbeu mbi kalë, në zemër të kryeqytetit.
Për autorët e veprës, burimet nuk japin të njëjtat emra. Bashkia e Tiranës e paraqet monumentin si vepër të skulptorëve Odhise Paskali, Janaq Paço dhe Shaban Hadëri.[1] Shkrimi i Kujtim Buzës për Janaq Paçon e përmend si vepër të Odhise Paskalit, Andrea Manos dhe Janaq Paços.[2] Të dy versionet përputhen te dy emra: Odhise Paskali dhe Janaq Paço.
Paço e njihte mirë figurën e Skënderbeut. Nëntë vjet më parë, më 27 nëntor 1959, ishte zbuluar në Krujë monumenti i tij për heroin, i lartë gjithsej 12 metra, gjysma skulpturë dhe gjysma bazament, i derdhur në bronz me peshë rreth 60 kuintalë.[2]
Sheshi rreth monumentit ka ndryshuar shumë herë. Në vitin 2008 Bashkia e Tiranës shpalli një konkurs ndërkombëtar për rivitalizimin e tij. Projekti fitues, i studios belge 51N4E, e ktheu sheshin në hapësirë vetëm për këmbësorë. Shtrimi i tij është bërë me gurë të sjellë nga e gjithë Shqipëria, ndërsa gjelbërimi përfaqëson bimësinë e krahinave të ndryshme të vendit.[1] Kështu, kalorësi i vitit 1968 qëndron sot mbi gurë nga treva të ndryshme të vendit.[1]