Muzeu i Alfabetit Shqip (Shtëpia e Kongresit të Manastirit)
Muze në Manastir, në godinën ku nga 14 deri më 22 nëntor 1908 u mblodh Kongresi për njësimin e alfabetit të gjuhës shqipe.
Më 14 nëntor 1908, në një godinë në Manastir, ku ishte selia e klubit “Bashkimi”, u mblodhën delegatët që do të vendosnin si do të shkruhej shqipja. Kongresi zgjati deri më 22 nëntor.[1] Sot në atë godinë ndodhet Muzeu i Alfabetit Shqip.[1]
Para kongresit, shqipja shkruhej me disa alfabete të ndryshme.[5] Manastiri ishte në atë kohë një nga qendrat e botës shqiptare, dhe klubi i tij “Bashkimi” u bë vendi ku u mblodhën delegatët.[3] Shumica e autorëve e quajnë godinën shtëpinë e Fehim Zavalanit, ku ishte edhe selia e shoqërisë.[3] Shkrimtari Ndue Dedaj e përshkruan atë si hotelin “Iliria” të Themistokli Gërmenjit.[6]
Në kongres morën pjesë 32 delegatë me të drejtë vote dhe 18 vëzhgues, nga 23 qytete dhe shoqëri shqiptare.[3][4] Mid’hat Frashëri u zgjodh kryetar. Çështja e alfabetit iu besua një komisioni prej 11 anëtarësh, me Gjergj Fishtën në krye.[4] Ndër delegatët ishin edhe Ndre Mjeda, Sotir Peci, Bajo Topulli, Shahin Kolonja e Parashqevi Qiriazi.[3]
Vendimi nuk ishte një alfabet, por dy. Kongresi pranoi alfabetin latin dhe alfabetin e Stambollit, që të dy të përdoreshin nga shqiptarët.[3][4] Sot 22 nëntori, dita kur u mbyll kongresi, shënohet si Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe.[5]
Muzeu u themelua me vendim të Qeverisë së Maqedonisë më 24 nëntor 2009. Ekspozita e përhershme ka 51 fotografi të njerëzve që kontribuan në zhvillimin e alfabetit shqip ndër shekuj, fotografi të delegatëve dhe 58 dokumente. Ndër to është një kopje autentike e vendimit për alfabetin, me nënshkrimet e pjesëmarrësve.[1][2]