← Vende historike

Shtëpia e Zekatëve

Kullë banimi me dy kulla dhe fasadë me dy harqe të mëdha, e ndërtuar në vitet 1811–1812 për Beqir Zekon, nëpunës i lartë në qeverinë e Ali Pashë Tepelenës. Është monument kulture i kategorisë së parë dhe funksionon si shtëpi muze.

Në lagjen Palorto, në pjesën jugperëndimore të Gjirokastrës, një shtëpi prej guri ngrihet mbi qytetin me dy kulla dhe me një fasadë të madhe me dy harqe. Ndërtimi i saj nisi në vitin 1811 dhe përfundoi në vitin 1812.[1][2][4] I zoti i saj ishte Beqir Zeko, nëpunës i lartë në qeverinë e Ali Pashë Tepelenës.[1][3]

Shtëpia e Zekatëve është një kullë qyteti, lloji i banesës së fortifikuar që e ndërtonin njerëzit e pasur, nëpunës e tregtarë.[1][2] Ajo u ngrit si kështjellë familjare. Muret prej guri të thatë janë ngritur pa llaç, dhe gurët janë vendosur në mënyrë që ujin e shiut ta largojnë nga muri. Disa porta e lidhin shtëpinë me tri oborre.[3] Në mure janë hapur frëngji për mbrojtje.[1][2]

Plani i saj përbëhet nga dy blloqe drejtkëndëshe të bashkuara nga një pjesë qendrore.[4] Kati përdhes ishte pjesa e sigurt e shtëpisë, me depot, me një kuzhinë me tavan të lartë dhe me një sterë uji. Në katin e parë ishin banesat e dy degëve të familjes. Kati i sipërm ishte i përbashkët për të gjithë familjen e madhe: aty janë dhoma e madhe e pritjes dhe dy dhoma më të vogla. Muret e dhomës kryesore janë me afreske, tavani me gdhendje druri, dhe oxhaku i zbukuruar.[2][3] Një shkallë qendrore ngjitet nëpër gjithë ndërtesën dhe del në një ballkon druri. Në pjesën e ngritur të tij ulej kryefamiljari, priste mysafirët dhe shikonte qytetin poshtë.[2] Dy harqet e fasadës mbajnë një tarracë në katin e fundit.[4]

Studiuesit e shohin si një nga shembujt më madhështorë të arkitekturës së Gjirokastrës në stilin osman dhe si banesë autentike të tipit toskë të familjeve të pasura të fillimit të shekullit XIX.[1] Ajo është në listën kombëtare të monumenteve të kategorisë së parë. Shtëpia është restauruar dy herë, në vitet 1968–1975 dhe në vitin 2004, pa iu ndryshuar plani dhe sistemi i ndërtimit.[4]

Sot shtëpia është e hapur për vizitorë si shtëpi muze.[2][4] Nga ballkoni i saj shihet e gjithë panorama e qytetit.[1] Orari dhe çmimi i hyrjes nuk janë publikuar nga një burim zyrtar, prandaj këshillohet të verifikohen në vend.