Fakte të shkurtra · secili me burim

A e dinit?

Gjëra të vogla nga historia jonë që rrallë i gjen në tekstet shkollore. Çdo fakt lexohet për një minutë dhe ka burimin poshtë.

Pavarësia 1912 Nr. 048

Shqipëria kërkoi pranimin në Lidhjen e Kombeve më 12 tetor 1920, kur asnjë Fuqi nuk e kishte njohur qeverinë e saj dhe kufijtë nuk ishin caktuar përfundimisht.[1] Lordi R. Cecil e mbrojti, duke thënë se Shqipëria ishte një komb me dëshirë unanime të banorëve. Më 17 dhjetor 1920 u pranua anëtare me të drejta të plota.[1]

  1. Ledia Dushku, "Debatet shqiptaro-greke dhe Lidhja e Kombeve (1920-1922)", Kosova, nr. 29–30, Instituti i Historisë "Ali Hadri", Prishtinë, 2008, f. 245–263 (f. 245–246) — https://albanica.al/revista_kosova/article/view/5786
Pavarësia 1912 Nr. 045

Në prill 1910, pasi morën Grykën e Kaçanikut, vetëm dhjetë kryengritës të armatosur ndalën trenin që vinte nga Shkupi dhe çarmatosën 40 ushtarë e oficerë osmanë, pa i keqtrajtuar.[1] Më 28–30 prill, rreth 3 000–4 000 kryengritës u përballën me ushtrinë osmane të Shefqet Turgut Pashës, fillimisht 9 000–10 000 veta.[1]

  1. Avni Rexha, "Veprimet ushtarake të forcave shqiptare në betejën e Kaçanikut të vitit 1910", Kosova, nr. 35–36, Instituti i Historisë "Ali Hadri", Prishtinë, 2012, f. 185–193 (f. 186, 189) — https://albanica.al/revista_kosova/article/view/5225
Pavarësia 1912 Nr. 046

Më 7 mars 1914, Vilhelm Vidi, Princi i Shqipërisë, mbërriti në Durrës me anijen luftarake austriake "Taurus", të shoqëruar nga anije të flotave franceze, britanike dhe italiane.[1] Delegacionin shqiptar që kishte shkuar në Neuwied për t'i ofruar kurorën e kishte drejtuar Esad Pashë Toptani.[1]

  1. Hasmi Behluli, "Princi Vid – shpresa dhe zhgënjimi i rrugëtimit të tij si princ i shqiptarëve", International Journal of Albanology (Albanologjia), vol. 9, nr. 17–18, Universiteti i Tetovës, 2022, f. 124–127 (f. 125–126) — https://eprints.unite.edu.mk/910/
Pavarësia 1912 Nr. 047

Kur komiteti i Vlorës i dërgoi ultimatumin gjeneralit Piaçentini, më 3 qershor 1920, trupat italiane ndodheshin në Vlorë që nga dhjetori i vitit 1914.[1] Lufta nisi me vetëm rreth 4 000 luftëtarë shqiptarë; historiani Dorian Koçi e vlerëson raportin real të forcave 14 000 me 4 000 në dobi të pushtuesit.[2]

  1. Muin Çami, "Domosdoshmëria e luftës së Vlorës", Kosova, nr. 26, Instituti i Historisë "Ali Hadri", Prishtinë, 2005, f. 191–197 — https://albanica.al/revista_kosova/article/view/5716
  2. Dorian Koçi, "Recensë për librin e Prof. Ass. Dr. Bernard Zotajt 'Epopeja e fitimtarëve'", Studime Muzeologjike, nr. 10, Muzeu Historik Kombëtar, Tiranë, 2020, f. 197–200 (f. 198) — https://www.albanica.al/studmuzeologjike/article/view/40
Pavarësia 1912 Nr. 014

Më 8 maj 1913, ndërsa në Londër vizatoheshin kufijtë e shtetit të ri, deputeti britanik Aubrey Herbert tha në Dhomën e Komunave se Shqipëria kishte humbur shumë më tepër nga sa mund të përballonte të humbiste.[1]

  1. Parlamenti Britanik, Dhoma e Komunave, debati "Albania and Montenegro", 8 maj 1913, Hansard, kol. 2298 — https://api.parliament.uk/historic-hansard/commons/1913/may/08/albania-and-montenegro
Pavarësia 1912 Nr. 015

Më 6 prill 1911, pasi luftëtarët e Hotit morën majën e Bratilës mbi Deçiq, Nikë Gjelosh Luli ngriti flamurin shqiptar me urdhër të Dedë Gjo Lulit. Krerët e shtatë bajrakëve të Malësisë u betuan për atë flamur.[1]

  1. Radio Vatikani, "Më 6 prill 1911, flamuri shqiptar u valëvit në Deçiq", 6 prill 2018 — https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2018/04/06/m_6_prill_1911,_flamuri_shqiptar_u_valvit_n_deiq/sq-1370072
Pavarësia 1912 Nr. 016

Në gusht 1912, kryengritësit shqiptarë i paraqitën qeverisë osmane katërmbëdhjetë kërkesa. Pika e tetë thoshte: "Me u mësue gjuha e vendit në shkollat fillestare, qytetse e në gjymnaze." Hasan Prishtina shkroi më vonë se këto kërkesa i tregonin kufijtë e Shqipërisë "heshtimisht".[1]

  1. Marenglen Verli, "Veprimtaria diplomatike e Hasan Prishtinës për çështjen e Kosovës", Studime Historike, nr. 3–4, Instituti i Historisë, Tiranë, 2009, f. 170–172 — https://ih-revista.edu.al/index.php/ih-revista/article/download/183/175/348
Pavarësia 1912 Nr. 017

Kongresi i Lushnjës nuk vendosi për kryeqytetin. Më 11 shkurt 1920, Këshilli i Lartë dhe qeveria hynë në Tiranë, sepse në Durrës nuk i lanë të hynin trupat italiane. Tirana u bë kryeqytet zyrtar vetëm më 31 janar 1925.[1]

  1. Kastriot Dervishi, "11 shkurt 1920, dita e nisjes së jetës së Tiranës kryeqytet, jo e shpalljes", Ora News, 11 shkurt 2024 — https://www.oranews.tv/kultura/11-shkurt-1920-dita-e-nisjes-se-jetes-se-tiranes-kryeqytet-jo-e-shpallje-i1138680
Provoje vetenFjalëkryqi

I mban mend këto fakte? Provoji te fjalëkryqi historik.

Hap fjalëkryqin