Fakte të shkurtra · secili me burim

A e dinit?

Gjëra të vogla nga historia jonë që rrallë i gjen në tekstet shkollore. Çdo fakt lexohet për një minutë dhe ka burimin poshtë.

Iliria Nr. 032

Pranë Apolonisë, Straboni përshkruan Nimfeun: një shkëmb që nxirrte zjarr, me burime uji të ngrohtë dhe asfalti poshtë tij.[1] Ai mendonte se zjarri digjte copat e asfaltit në tokë. Duke iu referuar Posidonit, shkroi edhe se një minierë asfalti aty pranë mbushej sërish me kalimin e kohës.[1]

  1. Straboni, "Gjeografia" (The Geography of Strabo, përkth. H. L. Jones), Loeb Classical Library, vëll. III, 1924, libri VII, 5.7–5.8, f. 265–267 — https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/7E*.html
Iliria Nr. 033

Amfiteatri i Durrësit u ndërtua në kohën e perandorit Trajan dhe mbante 15–20 mijë spektatorë.[1] Pasi lojërat pushuan, rreth shekujve V–VI brenda tij u ngrit një kishëz, ku bëheshin ceremoni dhe varrime të krishtera.[1][2] Muret e saj u zbukuruan me mozaikë, njëri prej të cilëve kushtuar Shën Stefanit.[1]

  1. Bashkia Durrës, "Trashëgimia kulturore" (broshurë), Bashkia Durrës, pa vit, kapitujt "Amfiteatri i Durrësit" dhe "Kishëza e Amfiteatrit dhe Mozaiku" — https://durres.gov.al/wp-content/uploads/2014/06/Broshura-e-Trashegimi-Kulturore-perditesuar.pdf
  2. Agjencia Kombëtare e Turizmit, "Amphitheater Chapel", AKT, pa vit — https://akt.gov.al/en/attractions/amphitheater-chapel/
Iliria Nr. 034

Në librin e tretë të Eneidës, poeti romak Virgjili e çon heroin Enea te "qyteti i lartë i Butrintit".[1] Aty Enea gjen Helenin, birin e mbretit Priam, dhe sheh "një Trojë të vogël", me një përrua të thatë që mbante emrin Ksanth dhe me një Portë Skee.[1] Në antikitet tregohej se Butrintin e kishin themeluar trojanët.[2]

  1. Virgjili, "Eneida" (përkth. A. S. Kline), Poetry in Translation, 2002, libri III, vargjet 278–355 — https://www.poetryintranslation.com/PITBR/Latin/VirgilAeneidIII.php
  2. University of Notre Dame, Department of Classics, "Butrint" (Excavations of the Roman Forum at Butrint), pa vit — https://butrint.nd.edu/butrint/
Iliria Nr. 031

Rreth dy mijë vjet më parë, gjeografi grek Straboni shkroi se dardanët ishin aq të egër sa hapnin shpella nën grumbujt e plehut dhe banonin aty.[1] Por në të njëjtën fjali shtoi se ata e donin muzikën dhe u binin gjithmonë veglave, si fyejve ashtu edhe instrumenteve me tela.[1]

  1. Straboni, "Gjeografia" (The Geography of Strabo, përkth. H. L. Jones), Loeb Classical Library, vëll. III, 1924, libri VII, 5.7–5.8, f. 265–267 — https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/7E*.html
Iliria Nr. 002

Shkrimtari grek Lukiani shkruan se mbreti ilir Bardhyl, siç thuhej, luftoi me kalë kundër Filipit II të Maqedonisë kur ishte në vitin e tij të nëntëdhjetë.[1] Në atë betejë, ilirët u rreshtuan në katror, dhe më shumë se shtatë mijë prej tyre mbetën në fushë.[2]

  1. Lukiani, "Makrobët" (Jetëgjatët), 10 (përkth. A. M. Harmon), 1913 — https://www.attalus.org/translate/macrobii.html
  2. Diodori i Sicilisë, "Biblioteka historike", libri XVI, 4 (përkth. C. L. Sherman), Loeb Classical Library, 1952 — https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Diodorus_Siculus/16A*.html
Provoje vetenFjalëkryqi

I mban mend këto fakte? Provoji te fjalëkryqi historik.

Hap fjalëkryqin